⌂ Adelbert Venray

door prof. mr. Paul Bovend’Eert

‘President Trump: een autoritaire regeringsleider in een land van separation of powers en checks and balances’

Op nogal wat plaatsen in de westerse wereld dreigt de rechtsstaat meer en meer in het gedrang te komen door autoritaire regeringsleiders die weinig op hebben met de machtenscheiding en essentiële controlemechanismen (checks and balances) in een democratische rechtsstaat, en met de vrijheidsrechten van burgers. Het meest uitgesproken en verontrustende voorbeeld hiervan levert op dit moment de VS, waarin President Trump en zijn ultraconservatieve Republikeinse regering veelal met een beroep op een staatsnoodsituatie of zonder enige machtiging van het US Congress rechten van burgers aantasten, overheidsinstellingen en maatschappelijke instituties onder druk zetten en lokale autoriteiten confronteren met federaal (militair) ingrijpen. De verwording van de democratische rechtsstaat in de VS is ongekend voor een land dat een sterke, historisch gewortelde, politieke cultuur van ‘rule of law ‘ leek te hebben. In deze lezing wordt besproken hoe president Trump als hoofd van de uitvoerende macht deze vergaande maatregelen (executive orders) doorvoert, en welke controlemechanismen er niettemin zijn om de macht van de president te begrenzen.

Daarnaast wordt nader ingegaan op de vraag in hoeverre de president eenzijdig kan besluiten tot de inzet van Amerikaanse strijdkrachten, zoals in Iran. In hoeverre kan het US Congress, of de rechter, de president beperken in de uitoefening van War Powers?

Prof.mr. Paul Bovend’Eert is emeritus hoogleraar staatsrecht aan de Radboud Universiteit te Nijmegen. Zijn onderzoek richt zich vooral op vraagstukken betreffende regering en parlement, de organisatie van de rechtspraak en vergelijkend staatsrecht, waaronder Amerikaans staatsrecht. Hij is auteur van het handboek ‘Rechterlijke organisatie, rechters en rechtspraak’ (Wolters Kluwer 2022), coauteur van het handboek ‘Het Nederlandse parlement’ (Wolters Kluwer 2024) en auteur van ‘De Koning en de monarchie. Toekomstbestendig?’ (Wolters Kluwer 2020).

Adelbertvereniging Venray organiseert op maandag 13 april 2026 deze lezing in ‘De Baank’ Albionstraat 26 te Leunen met aanvang 20.00 uur.

Wetenschap wordt vaak gezien als een objectieve zoektocht naar waarheid. Maar achter elke vraag staat een mens met een persoonlijke achtergrond, een perspectief en onbewuste aannames. In deze lezing neemt de spreker het publiek mee in een persoonlijke én wetenschappelijke reflectie op hoe identiteit en maatschappelijke positie een rol spelen in onderzoek. Wie stelt de vragen in de wetenschap en welke blijven liggen.

Aan de hand van voorbeelden uit haar onderzoek naar jongeren, gender en identiteit in de bètawetenschappen wordt zichtbaar hoe hardnekkige stereotypen en normen subtiel doorwerken in onderzoek en onderwijs. Het publiek wordt uitgenodigd om niet alleen te luisteren, maar ook zelf te reflecteren: wat zou ú onderzoeken als u daar alle middelen voor had en waarom juist dat?

Een lezing over nieuwsgierigheid, perspectief en de vaak onzichtbare keuzes die ten grondslag liggen aan wat we belangrijk vinden om te weten.

Over de spreekster

Anneke Steegh groeide op in Leunen en ging daar naar basisschool De Meent. Na de studies Toegepaste Natuurwetenschappen aan Fontys in Eindhoven en Biologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen, werkte ze tien jaar als docent biochemie aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Vervolgens promoveerde ze in Kiel, Duitsland, aan het Leibniz-Institut für die Pädagogik der Naturwissenschaften und Mathematik met het proefschrift “Change the game, not the girl”, over de rol van stereotypen over gender. In 2023-2024 was ze gasthoogleraar gender en diversiteit in de natuurwetenschappen aan de Leibniz Universität Hannover. Momenteel is zij onderzoeker op het gebied van identiteit en sociale gerechtigheid in het bètaonderwijs en is ze lid van de Kennisgroep Techkwadraat, die met steun van het Nationaal Groeifonds zich inzet voor technologieonderwijs voor alle kinderen en jongeren.

De spreker is de heer Martien Spee en de titel van zijn voordracht luidt:

‘Godefridus Henschenius, een wijs man als kind van zijn tijd’ Samen met ferme stappen door de 17^e eeuw

Het begon voor de spreker allemaal met een koffer vol boeken, ontvangen van zijn collega’s bij zijn pensionering. Hierbij zat ook het boek ‘Godefridus Henschenius, Vertaling van zijn biografie uit deel zeven van de maand mei van de Acta Sanctorum’ geschreven door Marijke Renders. Zijn nieuwsgierigheid en groeiende interesse waren gewekt en zo kwam hij op het spoor van een tweede boek over Henschenius: ‘Godefridus Henschenius Een geleerde uit Venray in de zeventiende eeuw’ geschreven door A.L. Kroft en uitgegeven door het Lokaal Historisch Platform Venray. De hoofdmoot in dit boek verhaalde over de Rome-reis die Henschenius, samen met zijn mede-Jezuïet Papebrochius, in de periode 1659-1662 maakte.

Beide boeken gaven hem de inspiratie om zich verder in de figuur Henschenius, de Jezuïeten en de boeiende tijd van de 17^de eeuw te gaan verdiepen. Al snel bleek dat we het leven en de persoon van Henschenius niet los kunnen zien van de tijd waarin hij leefde en werkte. Vanuit de Jezuïetenorde werd zijn leven voorbestemd om zich bezig te gaan houden met een van de meeste omvangrijke boekwerken die er ooit geschreven zijn: de Acta Sanctorum. Dit boekwerk is een kritische en wetenschappelijke weergave van de levens van de Heiligen. Henschenius en zijn medeschrijver Jean Bollandus werd snel duidelijk dat hun opdracht hun leven zou gaan overstijgen. Uiteindelijk bestaat de Acta Sanctorum uit 67 boeken, 60.000 bladzijden en informatie over meer dan 6200 Heiligen. Voor de eerste 23 delen heeft Henschenius materiaal geleverd. Sinds 2024 wordt deze serie boeken, de Acta Sanctorum, beschouwd als Werelderfgoed.

Vanuit zijn vroegere professie als docent en lesmateriaalontwikkelaar was voor Martien Spee de stap gauw gezet om met dit interessante thema aan de slag te gaan. Dit resulteerde in een boeiende, uitgebreide presentatie met veel beeldmateriaal, waarin de persoon Henschenius, zijn levensloop en zijn werk in het toenmalige historisch perspectief worden geplaatst. Verrassend genoeg was het een tijd met dezelfde vragen, patronen en oplossingen die wij heden ten dage ervaren … er is dus niet zoveel veranderd?!

Na Atheneum-B (Boschveldcollege) en de Academie voor Lichamelijke Opvoeding werkte Spee als docent Lichamelijke Opvoeding. Na een vervolgopleiding werd hij docent Anatomie, Fysiologie, Pathologie en Transfer Technieken bij ROC Gilde Opleidingen. Hij is nu actief als torengids bij de Stichting Carillon Venray – Sint Petrus Banden kerk Venray.

Het bestuur van Adelbert Venray nodigt haar leden van harte uit voor deze bijeenkomst.

Er kunnen nog (kleine) wijzigingen volgen

8 september      Jona van Loenen            Lezing vindt geen doorgang wegens ziekte spreker

13 oktober          Willem Jansen      ‘Ubuntu’. Ubuntu is een filosofische concept uit Zuidelijk Afrika. Het gaat over een diep besef van onderlinge verbondenheid van mensen met elkaar. Volgens Ubuntu staat de identiteit van een individu niet op zichzelf. Evenals de zin en de zingeving van het leven.

10 november     Chris Paulussen               ‘Brainport’; Over de geschiedenis van Zuidoost-Brabant als centrum van hoogwaardige technologie en de keuzes die in de toekomst gemaakt moeten worden.                    

8 december        Joop van Velsen                ‘Klassieke muziek en beeldende kunst’; Over componisten die zelf beeldende kunst maakten, over componisten die geïnspireerd raakten door beeldende kunst en over beeldende kunst die een plaats krijgt in de klassieke muziek.

12 januari  2026  Dr. Anita Böcker ‘Arbeidsmigratie in de grensregio: de lusten en de lasten en instrumenten voor een betere verdeling daarvan’. In deze voordracht wordt speciaal ingegaan op de situatie van arbeidsmigranten in onze regio en op maatregelen om die te verbeteren.

9 februari  2026   Drs. Guus van Loenen ‘Een gids die het ook niet weet’. Een beschrijving van liedteksten van zanger, dichter en schrijver Leonard Cohen die een ongekende diepgang bevatten.

9 maart  2026       Martien Spee      ‘Het leven van Henschenius’; Een beschrijving in woord en beeld over leven en werk van ‘plaatsgenoot’ Henschenius. Tijdsbeeld van een boeiende periode in de 17^e eeuw waarin hij mede een bepalende rol heeft gespeeld.

13 april   2026 Dr. Anneke Steegh         ‘Wie ben ik, als alles meezit?’ Een persoonlijke en wetenschappelijke reflectie op hoe identiteit en maatschappelijke positie een rol spelen in onderzoek. Met voorbeelden uit onderzoek naar jongeren, gender en identiteit in de bètawetenschap.